Posts

Placemaking week 2017: de hoogtepunten
Het voelde als een kind in de snoepwinkel. Zoveel interessante en inspirerende verhalen tijdens 'Placemakingweek 2017' in Amsterdam over het aantrekkelijk en levendig maken van publieke ruimten. Met meer dan 400 deelnemers uit meer dan 46 landen kon het al niet meer mis gaan. Naast de fantastische speech van Fred Kent ("We have to turn everything upside down, to get it right side up.") en andere interessante presentaties en discussies zijn dit mijn favoriete snoepjes.

0

Speelbare steden
Goed ontworpen en goed onderhouden openbare ruimten hebben meerdere voordelen. Ze vergroten bijvoorbeeld de kans op ontmoetingen tussen verschillende leefstijlen, ze stimuleren lichaamsbeweging en je wint het vertrouwen van buurtbewoners, vastgoedeigenaren en ondernemers. Ook voor kinderen zijn publieke ruimten van groot belang. Buitenspelen bevordert namelijk de gezondheid, het versterkt sociale vaardigheden (delen, samenwerken) en stimuleert de cognitieve ontwikkeling. Maar hoe maak je een sp…

0

Stadswijken: de noodzaak van precisie (deel 1: de wijkanalyse)
"Gemengde buurten", "evenwichtige wijken", "ongedeelde stad", "buurten in balans". Het zijn van die uitspraken die lekker in de mond liggen en veel gebruikt worden. Maar hoe reëel zijn ze? En zijn het logische en haalbare idealen? Daar zijn de meningen erg over verdeeld. Zo zetten academici en andere stadsdenkers regelmatig vraagtekens bij de probleemanalyses en oplossingsrichtingen van beleidsmakers en politici. Het voornaamste discussiepunt daarbij: het…

0

Stadswijken: de noodzaak van precisie (deel 2: de wijkaanpak)
"Gemengde buurten", "evenwichtige wijken", "ongedeelde stad", "buurten in balans". Het zijn van die uitspraken die lekker in de mond liggen en veel gebruikt worden. Maar hoe reëel zijn ze? En zijn het logische en haalbare idealen? In een eerder artikel keken we kritisch naar de probleemanalyse van wijken. Na een nauwkeurige probleemanalyse is het van belang om de juiste oplossingsstrategie te bepalen. Men kan daarbij - afhankelijk van de problematiek - bi…

0

Hoe maak je een levendige, publieke ruimte? Een top 10.
Publieke ruimten zijn er in vele soorten en maten. Pleinen, parken, speeltuinen, winkel- en woonstraten, allen behoren ze tot openbare buitenruimte. Volop te vinden in binnensteden, maar ook daarbuiten. In het groot en in het klein. Ondanks deze diversiteit zijn er wel een aantal factoren die bepalen of een publieke ruimte mensen aantrekt of juist afstoot. In dit artikel een top 10 - op alfabetische volgorde - van zaken die als een checklist kunnen dienen voor het realiseren van een uitnodigend…

4

Hoe om te gaan met stedelijke diversiteit?
In de afgelopen jaren zijn steden diverser dan ooit geworden. Individuen die op het eerste gezicht misschien tot een bepaalde groep behoren, verschillen namelijk enorm qua leefstijl en gedrag. En hoewel ze misschien in dezelfde wijk wonen, hebben ze zeer diverse levens en toekomstperspectieven. Een Europees onderzoeksteam onderzocht hoe steden met deze diversiteit om kunnen gaan en hiervan kunnen profiteren. 

0

De erfenis van Obama
De rol en invloed van Amerikaanse presidenten op stedelijk beleid is er altijd eentje geweest van vallen en opstaan. Sinds de jaren zeventig was er geen president meer geweest die het thema echt durfde op te pakken. President Obama zette het in 2009 wel hoog op zijn lijstje van binnenlandse politiek. Wat was zijn visie en welke resultaten zijn gehaald? Een overzicht.

0

De vernieuwing van Nieuw-West
De 'Westelijke Tuinsteden', 'Nieuw-West' of 'Parkstad Amsterdam', namen die voor hetzelfde naoorlogse uitbreidingsgebied in Amsterdam worden gebruikt. Het gebied, dat qua omvang en inwonertal vergelijkbaar is met een middelgrote stad, wordt sinds de jaren negentig grootschalig vernieuwd. Diverse onderzoekers gaven al hun mening over dit stadsdeel. In het boek 'Nieuw-West: parkstad of stadswijk' krijgen we ook inzicht in het verhaal achter de cijfers.

1

De toekomst (en geschiedenis) van de stad
Planoloog,blogger, voormalig ambtenaar en bijzonder hoogleraar Zef Hemel houdt in zijn boek ‘De toekomst van de stad’ een pleidooi voor meer grootstedelijkheid. Een dappere poging die helaas wat blijft hangen in abstracte begrippen en geschiedbeschrijvingen, maar wel een boek oplevert met een mooi overzicht van de grootste stadsdenkers door de eeuwen heen.

0

Op zoek naar nieuwe verhoudingen (de publicatie)
Stedelijke vraagstukken zijn van alle tijden, maar de laatste jaren staat vooral de vraag centraal wie de stad gaat vormgeven. Gebeurt dat op dezelfde manier als in de afgelopen zestig jaar waarbij de traditionele partijen, zoals gemeenten, corporaties en ontwikkelaars het voortouw nemen? Partijen die van bovenaf en met behulp van vooral statistieken en wensbeelden de ruimte en de samenleving proberen te ordenen? Of ontstaat er een nieuw stedelijk speelveld waarin deze wensbeelden van beleidsma…

0

Geprivatiseerde openbare ruimte: vloek of zegen?
In steeds meer steden is de openbare ruimte in handen van bedrijven. Deze zogenaamde 'Privately Owned Public Spaces' (POPS) zijn bijzondere openbare ruimten die toegankelijk zijn voor het publiek, terwijl ze wel in het bezit zijn van ondernemingen die hun eigen regels kunnen opstellen. Wat zijn de ervaringen in Toronto, New York en Londen? En de hoofdvraag: wat zijn de voor- en nadelen?

0

Van de nood een deugd maken: bestrijding winkelleegstand
Binnen de gebiedsontwikkeling wordt nog wel eens getwijfeld of de tijd van grootschalige nieuwbouwplannen echt voorbij is of dat we ons in een ‘tussentijd’ bevinden. Binnen de detailhandel is die onzekerheid er niet. Er is op dit moment simpelweg teveel winkeloppervlak ten opzichte van de vraag. Duidelijk zichtbaar in veel steden door de leegstaande winkels. Allerlei partijen zijn nu op zoek naar manieren om die gaten op te vullen. Door bijvoorbeeld het mengen van functies, deregulering, belast…

1

Temporama
Partijen zijn druk op zoek naar nieuwe winkelconcepten om (tijdelijk) invulling te vinden voor de toenemende leegstaande winkelpanden. Maastricht steelt op dit moment de show door als eerste stad het voormalige V&D pand te hergebruiken via een vernieuwend winkelconcept.

0

Stadslandbouw
'Urban agriculture', 'urban farming', 'community gardening'. Hoe je het ook noemt, stadslandbouw is een niet meer weg te denken trend. Zeker met de opening vandaag van Europa's grootste stadsboerderij. In Den Haag wordt op de zesde etage van een voormalig kantoorgebouw vis gekweekt en op het dak staat een enorme kas die voor 50 ton aan groenten per jaar gaat produceren. Grootste voordeel: door voedsel dichtbij huis te produceren en gebruik te maken van een efficiënt…

0

De waarde van het alledaagse
Hoe beleidsmakers, bestuurders en politici tegen bepaalde stadswijken aankijken, kunnen we regelmatig lezen in diverse wijkvisies, raadsstukken, krantenartikelen en jaarplannen. Maar hoe ziet het dagelijks leven in deze wijken er daadwerkelijk uit? In de publicatie 'De waarde van het alledaagse' beschrijven de auteurs drie wijken uit Noord-Brabant door de ogen van bewoners. Daarnaast tonen zij hoe onderzoek naar de dagelijkse werkelijkheid in zijn werk gaat en doen zij op basis van hun …

0

Eyes on the street: Jane Jacobs
Het is alweer tien jaar geleden dat Jane Jacobs, de Amerikaans-Canadese schrijfster, activiste en urbaniste, overleed. Gelukkig wordt volgende week haar 100ste geboortedag groots gevierd met congressen en wandelingen. En terecht, want ze is een goeroe op het gebied van de stadssociologie en heeft de vakwereld van planologen, architecten en geografen op haar kop gezet door te laten zien dat je op meerdere manieren naar een stad, wijk en samenleving kan kijken.

0

De aanhoudende populariteit van grote steden: vraag of aanbod?
Op basis van diverse doorrekeningen (en ingegeven door verschillende ambities) verwachten de gemeente Rotterdam en Den Haag de komende jaren nog flink te groeien. Maar in hoeverre is dit wens of werkelijkheid? En hoe moeten we de cijfers van de diverse prognoses eigenlijk interpreteren? Een artikel over het spelen met cijfers.

0

Trek uit de grote stad?
Nederland groeit gestaag door naar 17 miljoen inwoners. En steeds meer Nederlanders wonen in een stedelijk gebied. Steden lijken populairder dan ooit. Eind vorige maand publiceerde het CBS cijfers die meer inzicht geven in deze stedelijke groei. In dit artikel kijken we naar de ontwikkelingen in Rotterdam en Den Haag. Twee steden die allebei druk bezig zijn met een nieuwe woonvisie. 

0

Gebiedsontwikkeling: veranderende perspectieven
Wie gaat de stad vormgeven? Een interessante vraag die in de loop der tijd verschillend wordt beantwoord. Die verschuivende rollen en taken tussen partijen zijn onder andere het gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen en schommelingen in (politieke) ideaalbeelden.

0

De welzijnssector: over schuivende rollen en posities
Wie gaat de stad vormgeven? Een interessante vraag die in de loop der tijd verschillend wordt beantwoord. Die verschuivende rollen en taken tussen partijen zijn onder andere het gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen en schommelingen in (politieke) ideaalbeelden.

0

De driehoek: veranderende posities van organisaties
De stad staat voor een groot aantal opgaven op het gebied van onder andere het wonen, onderwijs, integratie, armoede, duurzaamheid en veiligheid. Inhoudelijk gezien zijn dit geen nieuwe thema's, maar wel anders is de vraag wie deze stedelijke vraagstukken gaat oppakken. Gebeurt dat op dezelfde manier als de afgelopen zestig jaar waarbij de traditionele partijen, zoals gemeenten, corporaties, ontwikkelaars en welzijnsinstellingen het voortouw nemen? Zeg maar de ‘geplande stad’ die van bovena…

0

Voor de geïnteresseerde lezer...
Stedelijke vraagstukken zijn van alle tijden, maar de laatste jaren staat vooral de vraag centraal wie de stad gaat vormgeven. Gebeurt dat op dezelfde manier als in de afgelopen zestig jaar waarbij de traditionele partijen, zoals gemeenten, corporaties en ontwikkelaars het voortouw nemen? Partijen die van bovenaf en met behulp van vooral statistieken en wensbeelden de ruimte en de samenleving proberen te ordenen? Of ontstaat er een nieuw stedelijk speelveld waarin deze wensbeelden van beleidsma…

0

De dagelijkse praktijk van burgerinitiatieven
Twee weken geleden kwamen er twee interessante publicaties uit over burgerkracht en de doe-democratie: 'De ondernemende burger' en 'De uitvinding van de Leeszaal'. Beide geven ze uitgebreid inzicht in de dagelijkse praktijk van burgerinitiatieven met zowel de succesfactoren als de knelpunten. Een welkome aanvulling op de theoretische en politieke discussies van dit moment.

0

Toronto Tower Renewal
Toronto, 'The City of Towers', staat voor een enorme uitdaging. Een groot aantal woonbuurten met 1.200 hoogbouwflats voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd. Via het zogenaamde 'Tower Renewal Program' proberen vele partijen om de gebouwen, de levendigheid en de sociaal-economische positie van de bewoners te verbeteren. Daarbij maken ze gebruik van een internationale studie over hoogbouwwijken. Ik sprak met Graeme Stewart, een van de initiatiefnemers, over renovatie, openbar…

0

Op het rechte spoor: de ontwikkeling van de spoorzone in Delft
Sinds deze week is er een einde gekomen aan de enorme geluidsoverlast van het spoorviaduct in Delft. De trein rijdt nu onder de grond waardoor het spoorviaduct na 52 jaar trouwe dienst kan worden gesloopt. Daarmee een einde makend aan de visuele barrière die de stad jaren in tweeën deelde. De bonus: een schitterend nieuw station met verwijzingen naar het Delftse verleden.

0

Aankomstwijken: de noodzaak van precisie
In de winter van 2015 leest de 'City Builder Book Club', het boek 'Arrival City' van Doug Saunders. Een internationale best-seller over de wereldwijde urbanisatie. Dit als gevolg van de (im)migratie naar de stad. Ik werd uitgenodigd om een recensie te schrijven over hoofdstuk 10 ('Arriving in style') dat gaat over migrantenwijken in Nederland (Amsterdam), Bangladesh (Dhaka) en Canada (Toronto). In dit artikel vind je een meer uitgebreide reactie op dit hoofdstuk, maar bo…

0

Voor wie is de stad?
Op verschillende plekken zie je de laatste tijd weer discussies ontstaan of nieuwbouw voor de middenklasse niet zorgt voor een verdringing van lagere inkomens. De term gentrification - een geliefd onderwerp in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw – staat daarmee weer op de agenda. Welke lessen uit het verleden zijn te trekken voor de huidige discussie in onder andere Rotterdam?

0

Pop-up City
Na het succes van het blog is er nu het boek: Pop-up city. Beide gaan over de invloed van spontane, tijdelijke burgerinitiatieven op de geplande stad.  Het boek doet een belangrijk pleidooi voor een stedelijke planning waarin voldoende flexibiliteit wordt ingebouwd zodat er voldoende ruimte is voor innovatieve en tijdelijke activiteiten van gebruikers. In het boek staan zeker honderd voorbeelden, variërend van leuke ideeën tot interessante projecten die het stedelijk landschap hebben veranderd…

0

Leeszaal Rotterdam West: de democratische reactie
Onlangs was ik op bezoek in de Leeszaal in Rotterdam West. Een publieke ontmoetingsplaats die wordt gerund door bewoners waar taal, cultuur, verbeelding en participatie samenkomen. Alles volgens het principe van ‘halen en brengen’: in de vorm van tijd, kennis, ervaring, spullen, geld en netwerk. Dit veel geprezen bewonersinitiatief draait nu anderhalf jaar op volle toeren waardoor het mogelijk is om de eerste lessen te trekken.

0

We Own The City
In juni van dit jaar was in Amsterdam de boekpresentatie van ‘We Own The City’. Een boek over de opkomst van burgerinitiatieven binnen de wereld van de stedelijke planning. De focus in het boek ligt op de manier waarop de systeemwereld ('top-down players') omgaat met deze lokale initiatieven. Het resultaat is een boek met beschrijvingen van inspirerende stedelijke ontwikkelingsprocessen van over de hele wereld. 

0

Op zoek naar nieuwe verhoudingen
Stroom Den Haag organiseert dit jaar de zogenaamde Stadsklas. Gesprekken op locatie over ruimtelijke veranderingsprocessen, waarbij alternatieve en innovatieve praktijken van bewoners, kunstenaars, architecten en publieke ontwikkelaars centraal staan. Vorige week vrijdag was de aftrap in Amsterdam Noord, bakermat van een groot aantal inspirerende bewonersinitiatieven. Maar hoe ga je als professionele partij om met deze initiatieven?

0

Het zelfoplossend vermogen van de stad
Nadat de storm rondom de begrippen Civil society, Actief Burgerschap, Doe-democratie en Participatiesamenleving net weer even was gaan liggen, gaf de Raad voor de Leefomgeving vorige week opnieuw voeding aan de zoektocht naar burgerkracht. In hun nieuwste advies ‘Toekomst van de Stad’ houden zij een pleidooi om het zelfoplossend vermogen in de samenleving beter te benutten. Het is niet te hopen dat beleidsmakers en politici dit als een vrijbrief zien om zich volledig terug te trekken. Zorgvuldi…

2

Torre David; een informele stad in een flatgebouw
In Caracas staat een niet afbouwde wolkenkrabber van 45 verdiepingen, genaamd Torre David. Ondanks de fysieke tekortkomingen is het kantoorgebouw omgebouwd tot een thuis voor meer dan 750 families. Urban-Think Tank, een interdisciplinaire ontwerpstudio, studeerde een jaar lang de fysieke structuur en de zelforganisatie die deze ruïne ombouwde tot een krakerspand. Dit proces, waar de geplande stad de geleefde stad ontmoet, is samengevat in een schitterend boek.

0

Triumph of the City
Het is waarschijnlijk een van de meest positieve boeken over steden van de laatste tijd: 'Triumph of the City'. Geschreven door Edward  Glaeser, Professor of Economics op Harvard University. De rode draad is dat ideeën makkelijker verspreiden in dichtbevolkte gebieden. “We must free ourselves from our tendency to see cities as their buildings, and remember that the real city is made of flesh, not concrete”. Een samenvatting en recensie van dit veel geprezen boek in de Amerikaanse vaklit…

0

De neergang en opkomst van lokale winkelstraten
Van 2013 tot 2015 onderzoekt de Rotterdamse Academie van Bouwkunst de rol en betekenis van de straat als sociale ruimte. Als de plek waar vormgeving, sociale structuren, economische netwerken, culturele patronen en politieke processen samenkomen en elkaar beïnvloeden. Afgelopen donderdag werd in dit kader een lezing gegeven door onder andere Sharon Zukin, specialist op het gebied van ‘Urban Culture’.

0

Het creëren van levendige, publieke ruimten: de kracht van observeren, bewonerswensen en activiteiten
Vorige week gaf Fred Kent, de directeur en oprichter van ‘Project for Public Spaces’ een inspirerende lezing over ‘placemaking’: een vraaggerichte aanpak om openbare ruimten te verbeteren. Dit op basis van jarenlange ervaring. Zo werkte Kent onder andere aan het Bryant Park en Times Square in New York. “We have to turn everything upside down, to get it right side up.”

0

Interactieve straatkunst
Deze maand onthult de wereldberoemde graffiti-artiest Banksy iedere dag in New York een nieuw kunstwerk in de openbare ruimte. Verbluffende straatkunst waarmee hij iets grappigs, ontroerend of bijzonders vertelt. Het kan echter nog een stapje verder: interactieve straatkunst. Mijn absolute favoriet is daarbij Candy Chang. Zij laat aan de hand van voorwerpen in de openbare ruimte mensen nadenken over hun geheimen, wensen en gedachten en daagt ze vervolgens uit om deze met de wereld te delen.

1

De Bijlmermeer: de stad van morgen is verleden tijd
Hét voorbeeld van de ‘geplande stad’ in Nederland is de Amsterdamse Bijlmermeer. In de jaren zestig wordt de hoogbouwwijk aangekondigd als de ‘stad van morgen voor de mens-van-nu’. 45 jaar na de bouw is nog maar weinig terug te zien van het oorspronkelijke concept. Frank Wassenberg, jarenlang onderzoeker in het grootste vernieuwingsgebied van Nederland, promoveerde dit jaar op de ‘ideeën, opkomst, verval en vernieuwing’ van grootschalige flatwijken. In zijn Engelstalige dissertatie geeft hij ee…

1

Een nieuw icoon: Rotterdam CS
Hoe ver gevorderd moet een bouwproject zijn voordat je het de hemel in mag prijzen? Het nieuwe Centraal Station van Rotterdam is namelijk nog niet helemaal af, maar wat een prachtig staaltje architectuur. Licht, lucht en ruimte komen op alle mogelijke manieren tot volle wasdom. Een feest voor de reiziger.

7

Leefbaarheid: meer dan een badkamer
Een keer in de zoveel tijd verschijnt er een (wetenschappelijk) onderzoeksrapport die bepaalde sociale interventies ter discussie stelt. Dat is goed, want dat houdt iedereen scherp. Aan de andere kant is het wel van belang dat je weet welke onderzoeksmethodiek is gebruikt en hoe de leefbaarheid is gedefinieerd, voordat je overhaaste conclusies trekt.

1

Caïro: een stad in transitie
Het is al weer meer dan twee jaar geleden dat de Arabische lente tot volle wasdom kwam in Egypte. Hoewel de gevolgen nog altijd niet helemaal te overzien zijn, maakt Caïro zich wel op voor de zoveelste wedergeboorte. Door de politieke hervormingen ontstaan er namelijk nieuwe krachtenvelden en mogelijkheden voor stedelijke ontwikkelingen. En dat is nodig, want het huidige stedelijk netwerk hangt als los (woestijn)zand aan elkaar.   

1

Een verschil van dag en nacht
De stad in de nacht. Een ander ritme, andere mensen, andere omgangsvormen. Gek genoeg is het nachtleven in steden nog een onontgonnen terrein in stedelijk onderzoek. Het onlangs uitgekomen boek ‘Amsterdam Noir’ wekt daardoor bij voorbaat al nieuwsgierigheid op. Een bundeling van korte artikelen, geschreven door medewerkers van de Dienst Ruimtelijke Ordening van de gemeente Amsterdam, over de donkere kanten van de hoofdstad. Daarbij geven ze ook een voorzichtig kijkje in het nachtleven.
Als er e…

1

Obama en stedelijk beleid: na het zaaien het oogsten?
In een vorige bijdrage keken we naar de rol en invloed van Amerikaanse presidenten op stedelijk beleid. Daaruit bleek dat het een relatie was van vallen en opstaan en dat er sinds de jaren zeventig geen president meer was geweest die het thema echt durfde op te pakken. President Obama zette het in 2009 wel hoog op zijn lijstje van binnenlandse politiek. Wat is zijn visie en welke resultaten zijn er tot nu toe gehaald? Een terug- en vooruitblik.

0

Bubbling under: Amerikaanse presidenten en stedelijk beleid
De relatie tussen Amerikaanse steden en de nationale overheid is er een van vallen en opstaan. Afhankelijk van de tijdgeest en het soort president bemoeit het Witte Huis zich in meer of mindere mate met de stad en/of haar bewoners. Met de komst van president Obama was er voor het eerst sinds de jaren zeventig weer een president die het thema echt durfde op te pakken. Wat heeft hij in gang gezet en hoe ging het zijn voorgangers af? Een terugblik.

0

Smaken verschillen*
De meeste politici, onderzoekers en beleidsmakers zijn dol op statistieken. Alsof de complexe wereld van buiten is af te lezen van een computerscherm. Els Desmet en Annemarie Sour deden het tegenovergestelde. Zij brachten vorig jaar een groep jonge allochtone stadsvrouwen uit Rotterdam Zuid in beeld en publiceerde een boek met schitterende citaten. Onlangs deden ze op kleinschalig niveau een soortgelijke verkenning in Den Haag. Het resultaat: persoonlijke verhalen die inzicht geven in be…

0

Tweedehands steden
Hoe moeten we binnen onze steden omgaan met de crisis? Het is ondertussen al zo vaak onderwerp geweest van essays, discussieplatforms en congressen dat we kunnen vaststellen dat daar nog wél een markt voor is. Op de ‘Urbanism Week’ van de TU Delft deden architecten, stedenbouwkundigen en planners vorige week een poging dit vraagstuk te ontrafelen. Het herbestemmen van bestaande gebouwen en plekken was daarbij het meest gegeven antwoord.

0

Straatkunst: spelen met de stad
Je hebt straatkunst en straatkunst. Mijn favorieten zijn diegene die de openbare ruimte gebruiken en soms misbruiken om iets grappigs, ontroerend of bijzonders te laten zien. Straatkunst waarbij je net even wat langer moet kijken of het klopt wat je ziet. Afbeeldingen die je op details in gebouwen of straten attenderen, die je anders nooit had gezien. Soms zijn ze heel groot en soms heel klein, maar in alle gevallen zetten ze de tijd even stil en ben je je meer bewust van je omgeving. Bij deze …

0