STADSLENTE

Ik was vorige week in Zaanstad. Of beter gezegd, Zaandam. Een van de zeven kernen van Zaanstad. De gemeente die onder andere bekend is van de Zaanse Schans (molens!), de Albert Heijn en Verkade. Het is ook de stad waar je op bijna iedere hoek van de straat wel weer een nieuwe architectuurstijl vindt. Een gevolg van de eeuwenlange incidentenstedenbouw en de behoefte van Zaanstad om wonen en bedrijvigheid te mengen. Er is nu echter een nieuwe attractie: het centrum. Inverdan geheten. De vraag die…

In 2011 was het 200 jaar geleden dat New York begon aan de aanleg van zijn befaamde schaakbordpatroon. Een matrix van loodrecht op elkaar staande straten. Een knap staaltje stedenbouw dat de stad heeft gevormd tot wat die nu is. Een historisch overzicht (incl. een fantastische interactieve kaart).

'Tactical urbanism' is helemaal in. Dit is een koepelterm voor kleine, experimentele initiatieven die ervoor zorgen dat straten, pleinen en gebouwen leefbaarder worden. Het gaat vaak om informele, vernieuwende bewonersinitiatieven van tijdelijke aard die de interactie tussen de fysieke omgeving en haar gebruikers vergroot.

De Brits-Canadese journalist Doug Saunders schreef in 2011 de bestseller 'Arrival City' over de trek naar de stad. Een proces dat er voor heeft gezorgd dat er sinds vorig jaar wereldwijd meer mensen in de stad wonen dan op het platteland.

Beleidsmakers en politici zijn dol op statistieken. Cijfers worden daarbij vaak als de waarheid gepresenteerd, terwijl de onderzoeksmethoden, de manier van tellen en het type respondenten vaak van grote invloed zijn op de daadwerkelijke betekenis van een cijfer.

Zo werden er bij de aanwijzing van de veertig zogenaamde krachtwijken door voormalig minister Vogelaar grote vraagtekens gezet bij de daarvoor gebruikte indicatoren. Zo zou het aandeel sociale huurwoningen en allochtonen iets zeggen of…

Onderlinge betrokkenheid, actief burgerschap en de zelfredzaamheid van bewoners. Thema’s die, mede ingegeven door bezuinigingen, steeds meer op de voorgrond komen te staan. Maar bestaat deze ‘civil society’ wel in Nederland? Wat mogen we verwachten van het zelforganiserend vermogen van bewoners? En in hoeverre kan je dit als gemeente of corporatie stimuleren of faciliteren?
Voor wie sceptisch is over de 'civil society', zoals ondergetekende, moet het ‘Compendium for the civic economy’ e…

Iedere planoloog of geograaf moet er op een gegeven moment aan geloven. Tenminste, vroeger was het verplichte collegestof: het boek ‘Ruimtelijke Ordening’ van Van der Cammen en De Klerk. Het boek geeft de geschiedenis weer van de geplande stad en laat zien hoe strak ons land geordend is. Dit aan de hand van de beschrijving van een groot aantal ruimtelijke plannen en vele rijksnota’s. Geen flauw idee of dit boek nog steeds op de literatuurlijst staat, maar toentertijd vond ik het door al die ove…

Een bezoekje brengen aan Ted.com is als een kind dat door de snoepwinkel loopt. Voor wie het niet kent: op Ted.com vind je inspirerende en baanbrekende lezingen van andersdenkenden. “Ideas Worth Spreading” is hun motto.  De bedoeling van TED is vooral om grote denkers én doeners een podium te geven om te proberen het publiek te overtuigen van hun visie of nieuwe ideeën. Elke spreker heeft maximaal achttien minuten de tijd voor zijn presentatie. De inhoud van de lezingen bevat geen zware theore…

Je hebt van die projecten waarvan je niet helemaal precies weet wat je er van moet vinden. Projecten die tot stof ter discussie leiden. Of in ieder geval genoeg vragen oproepen. Le Medi in Rotterdam is zo’n soort project. Een nieuwbouwcomplex dat ik persoonlijk erg mooi vind en een echt stadslentegevoel van krijg, maar dat is allemaal een kwestie van smaak. De veel interessantere vragen zijn: is dit een invulling van het multicultureel bouwen en/of het multicultureel wonen? Is er een markt voor…

Plattegronden geven een gemodelleerde weergave van het aardoppervlak: een geografische weergave van het platteland of de geplande stad. Aan de hand van verschillende soorten lijnen, vormen en kleuren krijg je een overzicht van de belangrijkste wegen, gebouwen en voorzieningen. Handig voor wie op pad gaat. Er zijn echter ook zogenaamde typografische kaarten, dit zijn kaarten met voornamelijk woorden. Woorden die binnen de fysieke structuren worden geplaatst om zo een sociaal thema of activiteit…

Hij stond alweer een tijdje in de boekenkast en dus werd het dit najaar de hoogste tijd om het ook eens te gaan lezen: 'Afri' van journalist Jutta Chorus over de Rotterdamse Afrikaanderwijk. Voor velen de wijk van de multiculturele markt en de losgeslagen tweede generatie Turken en Marokkanen. Het boek laat echter zien dat er – zowel in positieve als negatieve zin - nog veel meer gebeurt in deze migrantenwijk.
Chorus bivakkeerde anderhalf jaar in de wijk en beschrijft aan de hand van p…

Alweer een paar jaar geleden interviewde ik oud-collega Leeke Reinders (Onderzoeksinstituut OTB, TU Delft) over stedelijk beleid in de Franse banlieues. In 1998 en 2001 deed hij in Parijs een antropologisch onderzoek naar de verhouding tussen stadsbewoners en de gebouwde omgeving in Sarcelles, een voorstad vijftien kilometer ten noorden van Parijs. Hij onderzocht daar hoe de ontworpen ruimte (harde stad) is getransformeerd tot een door mensen geleefde en beleefde ruimte (zachte stad). Vragend n…

Sommige wijken van een stad genieten landelijke bekendheid. De Jordaan in Amsterdam stond altijd synoniem voor getapte humor en gezelligheid. Geen rosse buurt genoot decennia lang zo’n reputatie als het Rotterdamse Katendrecht. En geen volkswijk had zo’n reputatie als de Schilderswijk met zijn opstootjes en knokpartijen bij de nieuwjaarsviering. In het buitenland is dat al niet anders. Denk aan de Franse banlieues, het Londense EastEnd en het Harlem van New York. Ons beeld wordt daarbij voor e…

Dit blog gaat over het raakvlak tussen de geplande en geleefde stad. Het beschrijft inspirerende projecten, artikelen, boeken en eigen observaties. En het verbeeld de mooie, leuke en spannende kanten van de stad. Het gaat over het benutten van kansen, over creativiteit en onorthodoxe maatregelen. Samengevat met de term 'Stadslente'. Een moeilijk te omschrijven begrip. Het is meer een gevoel. Zoals de eerste lentedag. In de vakliteratuur zijn er verschillende boeken die dit gevoel (gede…